Thomas Hobbes

  • Ubieganie się o bogactwa, zaszczyt, władzę czy inną moc prowadzi do sporów, nienawiści i wojny. Drogą bowiem jednego współzawodnika do zaspokojenia jego pragnienia jest zabić, podporządkować sobie, zastąpić lub odsunąć innego.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Uprzejmość ludzi, którzy już posiadają moc, jest wzmocnieniem mocy, ponieważ zjednuje sympatię ludzką.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Jeżeli główny dowódca armii nie jest popularny, to jego armia ani go nie lubi, ani się nie boi, jak powinna; i wobec tego taki wódz nie może z dobrym wynikiem wykonywać swego zadania. Musi więc być pracowity, dzielny, uprzejmy, szczodry i szczęśliwy w swych poczynaniach, iżby mógł zdobyć sobie opinię, iż jest zdatny i że lubi swoich żołnierzy.”

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Pierwszym warunkiem na dobrego doradcę jest, iżby jego cele i interesy nie były niezgodne z celami i interesami tego, komu on daje radę.”

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Szczęśliwość jest stałym przechodzeniem pożądania od jednego przedmiotu do innego; i osiągnięcie pierwszego jest tylko drogą do późniejszego. Przyczyną tego jest, że przedmiotem ludzkiego pożądania nie jest to, by doznawać zadowolenia raz tylko i na jedną chwilę; jest nim to, by zapewnić sobie na zawsze zaspokojenie przyszłych pożądań. Dlatego też działania rozmyślne i skłonności wszystkich ludzi zmierzają nie tylko do tego, by osiągnąć, lecz również do tego, by zabezpieczyć sobie zadowolenie życiowe.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Jest więc rzeczą oczywistą, że to wszystko, w co wierzymy nie z innej racji, lecz tylko na podstawie autorytetu pewnych ludzi i ich pism, bez względu na to, czy są oni posłani przez Boga, czy nie, jest tylko wiarą w ludzi.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wymowa jest mocą, albowiem jest widomą roztropnością

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Tak więc w naturze człowieka znajdujemy trzy zasadnicze przyczyny waśni. Pierwsza to rywalizacja; druga to nieufność; trzecia to żądza sławy.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Przyjmując, że liczba doradców pozostaje ta sama, człowiek osiąga większą korzyść z ich rad, gdy je słyszy każdą z osobna, niż gdy je słyszy w zgromadzeniu

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Taka bowiem jest niewiedza i skłonność do błędu ogólnie u wszystkich ludzi, a w szczególności
     u tych, którzy mają niedostateczną znajomość przyczyn naturalnych oraz natury i interesów ludzkich, że można ich wprowadzić w błąd i oszukać niezliczonymi i łatwymi sztuczkami.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Najbardziej odpowiednimi doradcami są ci, którzy mają najmniejszą nadzieję na korzyść z tego, że dadzą złą radę, i którzy mają największą wiedzę o tych rzeczach, jakie prowadzą do pokoju i zabezpieczenia państwa

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wojna każdego człowieka z każdym innym ten ma jeszcze skutek, że nic tutaj nie może być niesprawiedliwe. Pojęcia tego, co słuszne i niesłuszne, sprawiedliwości i niesprawiedliwości, nie mają tu miejsca.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Sprzyjający los (jeśli to trwa stale) przynosi zaszczyt jako znak tego, że darzy łaską Bóg. Nieszczęścia i straty przynoszą dyshonor. Bogactwo przynosi zaszczyt, jest to bowiem moc. Bieda przynosi dyshonor. Wielkoduszność, szczodrobliwość, nadzieja, odwaga, ufność, przynoszą zaszczyt, wypływają bowiem z poczucia siły. Małoduszność, skąpstwo, bojaźliwość, nieufność przynoszą dyshonor.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Ponieważ zadaniem doradcy, gdy poddane jest w rozważaniu jakieś działanie, jest wskazać jego konsekwencje w ten sposób, iżby ten, komu się radzi, mógł być poinformowany zgodnie z prawdą
     i oczywistością, przeto doradca winien przedstawić swoją radę w takim zwrocie mowy, iżby prawda ukazywała się jak najbardziej oczywiście; to znaczy z tak mocnym uzasadnieniem dowodowym, w zwrotach tak pełnych znaczenia i tak ścisłych, a zarazem tak krótkich, jak na to pozwala oczywistość sprawy.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Być znakomitym obywatelem to znaczy być znanym z racji swego bogactwa, stanowiska, wielkiej aktywności czy też jakiegoś innego, wydatnego dobra, jest rzeczą przynoszącą zaszczyt, jako że jest to znak mocy, dzięki której człowiek jest znakomity. Przeciwnie, gdy człowiek jest nieznany, to przynosi dyshonor

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • WARTOŚCIĄ człowieka, podobnie jak wszystkich innych rzeczy, jest jego cena; to znaczy wart jest on tyle, ile by dano za korzystanie z jego siły. Nie jest więc ta wartość bezwzględna, lecz jest rzeczą zależną od potrzeby i sądu innych ludzi.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wszelkie działania i powiedzenia, które wypływają lub zdają się wypływać z dużego doświadczenia, dużej wiedzy, rozwagi lub dowcipu, przynoszą zaszczyt. Wszystkie te rzeczy bowiem są mocą. Działania lub słowa, które wypływają z  błędu, niewiedzy czy szaleństwa, przynoszą dyshonor.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • I bez względu na to, jak kompetentni są doradcy w jakiejś sprawie, korzyść z ich rady jest większa, gdy każdy z nich z osobna podaje swoją opinię i jej uzasadnienie, niż gdy czynią to na zgromadzeniu, w przemówieniach; i większa jest ta korzyść, gdy rzecz uprzednio rozważyli, niż gdy mówią z nagła, nieprzygotowani; a to dlatego, że wówczas mają więcej czasu, by zrobić przegląd konsekwencji, jakie ma działanie, jak również i dlatego, że wówczas mniej są wystawieni na to, iż skłoni ich do sprzeciwu zawiść, współzawodnictwo czy też inne uczucia wywołane różnicą poglądów

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Do równej sprawiedliwości należy również równe nakładanie podatków, a równość podatków zależy nie od równości majątku, lecz od równości długu, jaki ciąży na każdym człowieku względem państwa za to, że daje mu ono obronę. Nie wystarcza, iżby człowiek pracował dla podtrzymania swego życia; trzeba też (jeśli zajdzie konieczność), iżby walczył o zabezpieczenie owocu swej pracy. Trzeba, iżby ludzie czynili, jak czynili Żydzi po swoim powrocie z niewoli, gdy odbudowywali świątynię, budując jedną ręką, a trzymając miecz w drugiej; albo też muszą ludzie najmować innych, by się za nich bili. Obciążenia pieniężne więc, jakie władza suwerenna nakłada na ludzi, nie są niczym innym niż zapłatą, która się należy tym, co dzierżą w swym ręku miecz publiczny na obronę ludzi prywatnych, którzy wykonują swe różne prace i zawody. Wobec tego więc, że korzyść, jaką otrzymuje stąd każdy człowiek, jest zadowoleniem z życia, które jest równie drogie dla biednego, jak dla bogatego, przeto dług, jaki ma człowiek biedny wobec tych, co bronią jego życia, jest ten sam, jaki ma człowiek bogaty za obronę jego życia, wyjąwszy to, że bogaty, któremu służą biedni, może być dłużnikiem nie tylko ze względu na swoją własną osobę, lecz również ze względu na wiele innych ludzi. Ze względu na to równość obciążenia podatkami zależy raczej od równości spożycia niż od majątku ludzi, których spożycie jest takie samo. Jakaż bowiem jest racja, by ten, kto pracuje wiele i oszczędzając owoców swej pracy, spożywa niewiele, miał być obciążony więcej niż ten, kto, żyjąc w próżniactwie, zdobywa niewiele i wydaje wszystko, co zdobywa, skoro państwo nie chroni pierwszego bardziej niż drugiego? Gdy natomiast obciążenia podatkowe nakładane są na te rzeczy, jakie ludzie spożywają, to każdy człowiek płaci jednakowo za to, co zużywa; i państwo nie zostaje oszukane przez zbytek i rozrzutność ludzi prywatnychDo równej sprawiedliwości należy również równe nakładanie podatków, a równość podatków zależy nie od równości majątku, lecz od równości długu, jaki ciąży na każdym człowieku względem państwa za to, że daje mu ono obronę. Nie wystarcza, iżby człowiek pracował dla podtrzymania swego życia; trzeba też (jeśli zajdzie konieczność), iżby walczył o zabezpieczenie owocu swej pracy. Trzeba, iżby ludzie czynili, jak czynili Żydzi po swoim powrocie z niewoli, gdy odbudowywali świątynię, budując jedną ręką, a trzymając miecz w drugiej; albo też muszą ludzie najmować innych, by się za nich bili. Obciążenia pieniężne więc, jakie władza suwerenna nakłada na ludzi, nie są niczym innym niż zapłatą, która się należy tym, co dzierżą w swym ręku miecz publiczny na obronę ludzi prywatnych, którzy wykonują swe różne prace i zawody. Wobec tego więc, że korzyść, jaką otrzymuje stąd każdy człowiek, jest zadowoleniem z życia, które jest równie drogie dla biednego, jak dla bogatego, przeto dług, jaki ma człowiek biedny wobec tych, co bronią jego życia, jest ten sam, jaki ma człowiek bogaty za obronę jego życia, wyjąwszy to, że bogaty, któremu służą biedni, może być dłużnikiem nie tylko ze względu na swoją własną osobę, lecz również ze względu na wiele innych ludzi. Ze względu na to równość obciążenia podatkami zależy raczej od równości spożycia niż od majątku ludzi, których spożycie jest takie samo. Jakaż bowiem jest racja, by ten, kto pracuje wiele i oszczędzając owoców swej pracy, spożywa niewiele, miał być obciążony więcej niż ten, kto, żyjąc w próżniactwie, zdobywa niewiele i wydaje wszystko, co zdobywa, skoro państwo nie chroni pierwszego bardziej niż drugiego? Gdy natomiast obciążenia podatkowe nakładane są na te rzeczy, jakie ludzie spożywają, to każdy człowiek płaci jednakowo za to, co zużywa; i państwo nie zostaje oszukane przez zbytek i rozrzutność ludzi prywatnych

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wojna polega nie tylko na walce czy też na rzeczywistym zmaganiu; czasem wojny jest odcinek czasu, w którym dostatecznie jest wyraźne zdecydowanie na walkę. A wobec tego pojęcie czasu należy włączyć do natury wojny, tak jak włącza się je do natury pogody. Istota złej pogody nie polega bowiem na jednej nawałnicy czy też na dwóch, lecz na tym, że się na nią zanosi w ciągu wielu kolejnych dni. Podobnie natura wojny polega nie na rzeczywistym zmaganiu, lecz na widocznej do tego gotowości w ciągu całego tego czasu, w którym nie ma pewności, że jest przeciwnie.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"

Strony