Sztuka doczesnej mądrości (1646)

Komunikat o błędzie

Notice: unserialize(): Error at offset 34 of 40 bytes in variable_initialize() (line 1189 of /includes/bootstrap.inc).
  • Nie mniej tylko jednego tematu do rozmowy, jednej obsesji. Zwięzłość jest miła i pochlebiająca i dzięki niej wiele się osiąga. Zyskuje w kurtuazji to, co traci lakoniczności. Rzeczy są dobre, jeśli zwięzłe: podwójnie dobre. Przykrość, jeśli krótko trwa, nie jest taka dokuczliwa. Kwintesencja działa lepiej niż przesyt. Każdy wie, że człowiek, który przesadza, rzadko, kiedy jest inteligentny, ale lepiej mówić z przesadą, niż prowadzić długie rozmowy. Niektórzy lidzie celują w niepokojeniu świata, a nie w jego ulepszaniu: bezużyteczne błyskotki, których każdy unika. Roztropna osoba powinna powstrzymać się od nużenia innych, zwłaszcza wielkich ludzi, którzy są bardzo zajęci. Gorzej byłoby zirytować jednego z nich niż całą resztę świata. Dobrze powiedziane to krótko powiedziane.

     

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Niektórzy mają więcej skrupułów przed właściwym pokierowaniem biegiem spraw niż przed zwieńczonym sukcesem osiągania swoich celów. Hańba porażki więcej znaczy niż starania, które ludzie włożyli w swe czyny. Zwycięzca nigdy nie jest proszony o wyjaśnienia. Większość ludzi poświęca więcej uwagi sukcesowi albo niepowodzeniu niż okolicznościom, w jakich do nich doszło, i Twoja reputacja nigdy nie będzie cierpieć, jeśli osiągasz to, czego chciałeś. Dobre zakończenie obraca wszystko w złoto, niezależnie od tego, jak niezadowalające były środki prowadzące do celu. Sztuką jest odłożyć na bok sztukę, jeśli należy tak zrobić, aby doprowadzić rzeczy do szczęśliwego końca.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Wybitność wymaga obu. Kiedy obie są obecne, wybitność osiąga wyżyny. Przeciętni ludzie, którzy są pracowici, dochodzą dalej niż ludzie wyżsi rangą, którzy nie dokładają starań. Praca to wartość. Razem z nią zdobywasz reputację. Niektórzy ludzie są niezdolni do tego, by przyłożyć się choćby do najprostszych zadań. Pilność zależy prawie zawsze od temperamentu. Można być przeciętnym przy mało ważnej pracy- możesz usprawiedliwić się, że zostałeś stworzony do bardziej szlachetnych rzeczy. Ale nie ma żadnego wytłumaczenia, jeśli ktoś, zamiast być doskonałym w najbardziej wzniosłej pracy, jest mierny, zajmując się czymś najbardziej przyziemnym. I sztuka, i natura są potrzebne, a pilność je dopełnia.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Nie możesz dawać wszystkiego każdemu człowiekowi. Mówienie „nie” jest równie ważne jak ustępowanie, zwłaszcza pośród tych, którzy dzierżą władzę. Ważny jest sposób odmawiania. Niektórzy ludzie wyżej cenią „nie” niż „tak”, jakie słyszą od innych: pozłacane „nie” podoba im się bardziej niż lakoniczne „tak”. Wielu ludzi zawsze ma „nie” na swoich wargach i zawsze zakwaszają nimi wszystko co mówią. „Nie” to słowo, które pojawia się w ich myślach jako pierwsze. Mogą później zmienić zdanie, ale i tak są źle postrzegani, ponieważ zaczęli od tego, że byli nieprzyjemni. Odmowa nie powinna być bolesnym ciosem. Niech ludzie rozgryzają swoje rozczarowanie po kawałku. Nigdy nie odmawiaj czegoś kategorycznie: inni przestaliby być od Ciebie zależni. W odmowie powinny być zawsze drobiny nadziei, aby osłodziły jej gorycz. Niech kurtuazja zajmuje próżnię, w której brakło przysług, a dobre słowa kompensują brak działania. „Nie” i „tak” to krótkie słowa, które wymagają długiego zastanowienia.

     

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Rzeczy nie są uznawane za to, czym są, ale za to, czym się wydają. Być wspaniałym i wiedzieć, jak to pokazać, to być wspaniałym podwójnie. To, czego nie widać, równie dobrze mogłoby nie istnieć. Rozsądek nie jest czczony, gdy nie ma rozsądnej twarzy. Ofiary oszustwa przewyższają liczebnie rozsądnych. Oszustwo panuje na świecie, a rzeczy oceniane są po pozorach i rzadko są tym, czym się wydają. Świetna zewnętrzność jest najlepszą rekomendacją wewnętrznej doskonałości.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • To subtelne rozróżnienie, jak rozróżnienie między przyjacielem, który ceni Cię dlatego, że jesteś, kim jesteś, a tym, który ceni Twoją pozycję. Złe słowa, nawet bez złych czynów, są wystarczająco złe. Ale jest jeszcze gorzej, gdy z Twoich ust nie padają żadne złe słowa, a źle postępujesz. Nie można żywić się słowami (są jak wiatr) albo żyć z kurtuazji (to grzeczne oszustwo). Świetnym sposobem na łapanie ptaków jest oślepianie ich lustrem. Tylko próżni ludzie zadowalają się wiatrem. By zachować swoją wartość, słowa muszą być poparte czynami. Drzewa, które ni dają żadnego owocu, a tylko liście, zwykle nie mają serca i siły. Trzeba wiedzieć, które są użyteczne, a które dają tylko cień.

     

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Lepiej okazać obojętność. Zachowaj się z galanterią, a osiągniesz dużo więcej. Nic nie jest bardziej chwalebne niż mówienie dobrze o kimś, kto mówi źle o Tobie; żadna zemsta nie jest bardziej bohaterska niż przezwyciężenie i stłumienie nienawiści dzięki własnej wartości i talentowi. Każdy z Twoich sukcesów będzie torturą dla ludzi, którzy Ci źle życzą, a Twoja sława będzie piekłem dla Twoich rywali. To jest największa kara: zmienić sukces w truciznę. Zawistna osoba umiera nie raz, ale zawsze, gdy jej rywal otrzymuje brawa. Długotrwała sława tych, którym się zazdrości, oznacza wieczną karę dla tych, którzy zazdroszczą. Ci pierwsi mają wieczną sławę, ci drudzy wieczną karę. Trąby sławy ogłaszają dla jednych nieśmiertelność, a dla innych wieszczą koniec, skazując go na szubienicę niepokoju

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Boskość nie rodzi się z ozdabiania posagu, ale z uwielbienia, jakie mu się składa. Człowiek, który jest naprawdę mądry, woli, aby ludzie go potrzebowali, niż by mieli mu, za co dziękować. Pospolita wdzięczność jest warta mniej niż uprzejma nadzieja, ponieważ nadzieja pamięta, a wdzięczność zapomina. Więcej zyskasz dzięki zależności niż dzięki kurtuazji. Ten, kto już się napił, odwraca się plecami, a wyciśnięta pomarańcza to już nie złoto, lecz błoto. Gdy nie ma zależności, dobre maniery znikają, podobnie jak szacunek. Najważniejszą lekcja płynącą z doświadczenia jest to, aby utrzymywać zależność i podsycać oczekiwania, nie zaspakajając ich. Tę zasadę można stosować nawet w swoich stosunkach z władcą. Ale nie posuwaj się zbyt daleko, prowadząc innych na manowce przez to, że milczysz, albo sprawiając, że ich nieszczęścia staną się nieodwracalne, tylko po to by samemu korzystać.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Tłum jest wielogłowym potworem: wiele złośliwych oczu, wiele zniesławiających języków. Czasami gdzieś rodzi się plotka i niszczy najlepszą reputację, a jeśli przylgnie do Ciebie jak przydomek, Twoja sława zginie. Tłum zwykle celuje w jakąś znaczącą słabość albo śmieszną wadę: odpowiednia materia dla jego pomruków. Czasami to nasi zawistni rywale chytrze wynajdują te wady. Istnieją złośliwe usta i rujnują one wspaniałą reputacje szybciej za pomocą żartu niż bezczelnego kłamstwa. Łatwo stracić reputację, ponieważ bez trudu ludzie wierzą w mierność i ciężko wymazać jej znamię. Rozważny człowiek powinien strzec się tego i zwracać uwagę na pospolitą bezczelność; uncja zapobiegania czemuś jest równa funtowi kuracji.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Oni są jak drugie życie. Dla przyjaciela wszyscy przyjaciele są dobrzy i mądrzy. Kiedy jesteś z nimi, wszystko zmienia się na lepsze. Jesteś wart tyle, ile inni chcą, abyś był, i jak o Tobie mówią, a droga do ich ust prowadzi przez ich serca. Nic nie urzeka tak bardzo jak służenie innym i nie ma lepszego sposobu na zdobycie przyjaciół jak postępowanie tak, jak tego chcą. Wszystko, co mamy najlepszego, zależy od innych. Musisz żyć albo wśród przyjaciół, albo wśród wrogów. Zdobywaj jednego przyjaciela każdego dnia, jeżeli nie jako powiernika, to jako stronnika. Wybieraj dobrze, a znajdzie się kilku, którym możesz zaufać.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • To wymaga umiejętności i rozwagi. Niektórzy są użyteczni, kiedy są blisko, a inni, kiedy są daleko, a ten, który nie nadaje się do rozmowy, może świetnie służyć Ci w korespondencji. Odległość łagodzi pewne wady, które są nieznośne w bliskim obcowaniu. Nie powinieneś szukać tylko przyjemności w swoich przyjaźniach, ale też pożytku. Przyjaciel jest wszystkim, a przyjaźń ma trzy cechy charakteryzujące dobre rzeczy; są to: zgoda, zacność i prawda. Niewielu ludzi może być dobrymi przyjaciółmi, a jest ich jeszcze mniej, gdy nie wiemy, jak ich wybrać. Wiedza o tym, jak utrzymać przyjaźń, jest ważniejsza niż ta, jak zdobyć nowego towarzysza. Poszukaj przyjaciół, którzy mogą być nimi zawsze, a kiedy przyjaźń jest świeża, ciesz się, że kiedyś będą starymi przyjaciółmi. Najlepsi ze wszystkich to ci, z którymi zjadłeś beczkę soli, z którymi podzieliłeś korzec doświadczenia. Życie bez przyjaciół to pustynia. Przyjaźń mnoży dobro i dzieli zło. To unikalne lekarstwo na niepowodzenia i słodka ulga dla duszy.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Ponieważ posiada pełnię doskonałości, może mierzyć się z wieloma ludźmi. Czyni zawsze życie przyjemnym i przekazuje tę radość swoim przyjaciołom. Urozmaicenie i doskonałość czynią życie zachwycającym. Wielką sztuką jest wiedzieć, jak cieszyć się wszystkimi dobrymi rzeczami. A jeśli Natura uczyniła z człowieka kompendium całego naturalnego świata, niech sztuka uczyni go wszechświatem dzięki treningowi gustu i umysłu.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Zatrzymaj ważnych przyjaciół na wielkie okazje. Nie wyczerpuj ich łaskawości i nie wykorzystuj swoich kontaktów do rzeczy mało ważnych. Przygotuj się na chwilę, gdy znajdziesz się w prawdziwym niebezpieczeństwie. Jeśli zapłacisz dużo za mało ważną rzecz, co pozostanie na potem? Nie ma nic cenniejszego, co mogłoby Cię chronić, niż względy ludzi. Mogą oni wszystko stworzyć albo zniweczyć: mogą dać Ci rozum albo go zabrać. Cokolwiek natura i sława dadzą mądrym ludziom, Fortuna im tego zazdrości. Ważniejsze jest, by trzymać się kurczowo ludzi, niż trzymać się kurczowo rzeczy.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Dąż do podniosłości. Wspaniałość nigdy nie powinna być małostkowa. Nie musisz się skupiać się na wszystkich szczegółach, gdy rozmawiasz z ludźmi, zwłaszcza gdy temat jest przykry. Staraj się poznać sprawę, ale mimochodem, niedobrze jest zmienić rozmowę w szczegółowe wypytywanie. Postępuj z grzeczną, szlachetną oględnością, która jest pewnego rodzaju galanterią. Przeważająca część władzy leży we wszechwładnej obojętności. Naucz się nie dostrzegać większości rzeczy dotyczących Twoich bliskich przyjaciół, znajomych, a zwłaszcza Twoich wrogów. Nadmierna skrupulatność irytuje i jeżeli będzie częścią Twojego charakteru, staniesz się dla innych męczący. Skupianie się na czymś nieprzyjemnym to rodzaj manii. Pamiętaj, że ludzie zwykle zachowują się tak, jak wpływa to z ich natury: według ich własnego serca i ich zdolności.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Niech Twoja wybitność powstrzyma Cię od ulegania pospolitym, ulotnym impulsom. Nie ma większego panowania niż panowanie nad sobą i własnymi namiętnościami: to jest triumf woli. Nawet, jeśli namiętność dotyka Twojej osoby, nie pozwól jej dotknąć Twojej pozycji, nawet w najmniejszej mierze, jeśli ta pozycja jest ważna. To mądry sposób na to, by uniknąć kłopotów i szybko zdobyć szacunek innych.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • By żyć, pozwól żyć. Ludzie pokoju nie tylko żyją, oni panują. Słuchaj i oglądaj – ale zachowaj spokój. Dzień bez sporu oznacza noc odpoczynku. Żyć długo i smakować życie to żyć podwójnie: oto owoc spokoju. Możesz mieć wszystko, jeżeli nie poświęcisz uwagi temu, co jest mało ważne. Nic nie jest głupsze niż branie wszystkiego na poważnie. To jak pozwolenie, by zraniło Cię coś, co Cię nie dotyczy, lub nie dotknęło coś, co nie dotyczy.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • To ożywia talent, napełnia oddechem mowę, daje duszę czynom i podkreśla najwspanialsze zalety. Inne doskonałości są ozdoba natury, ale wdzięk ozdabia same doskonałości: nawet myśli czyni bardziej zachwycającymi. Bierze się to z naturalnych predyspozycji, a nie jest wynikiem włożonych w to wysiłków, i powściąga nawet wyznaczniki sztuki. Jest bardziej wszechmocna niż zwykła umiejętność i łączy się z elegancją. Pogłębia wiarę w siebie pomnaża doskonałość. Bez tego całe piękno jest martwe, każdy zaszczyt to dyshonor. Przewyższa zalety, roztropność, rozwagę i sam majestat. To najkrótsza droga do osiągania zamiarów i elegancki sposób na ominięcie kłopotów.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Bardziej agresywne jest poczucie nadmiernej dumy płynące z wysokiego stanowiska niż z własnych zalet. Nie graj „wielkiego człowieka”, bo spotyka się to z nienawiścią i zazdrość, jaką rodzi, nie jest powodem do dumy. Im usilniej szukasz u innych szacunku, tym trudniej będzie Ci go zdobyć. On zależy od poważania. Nie możesz po prostu go zyskać, musisz na niego zasłużyć i umieć czekać. Ważne stanowiska wymagają pewnej powagi i dobrych obyczajów. Rób to, czego wymaga Twoje stanowisko, abyś mógł wypełniać swoje obowiązki. Nie przesadzaj, dopomóż sobie. Ludzie, którzy chcą wyglądać jak osoby ciężko pracujące, często sprawiają wrażenie, że nie nadają się do danej pracy. Jeżeli chcesz odnieść sukces, użyj swoich talentów, a nie zewnętrznych atrybutów. Nawet król powinien być czczony bardziej ze względu na to, kim jest, niż z uwagi na przepych i otoczenie.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • Albo z powodu afektacji, albo, dlatego, że tego nie zauważają, wielu ludzi to wielcy dziwacy. Kierują się kaprysami i robią rzeczy, które raczej przynoszą im więcej zła, niż ich wyróżniają. Niektórzy są rozpoznawani z powodu szczególnie brzydkiej skazy na twarzy, ale ekscentryczni ludzie są znani z powodu pewnej przesady w sposobie postępowania. Bycie ekscentrykiem zrujnuje Twoją reputację. Twoja wyjątkowa impertynencja wzbudzi u jednych śmiech, a u innych irytację.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"
  • To jest dewiza ludzi rozważnych: porzuć coś, zanim się zostanie samemu przez to porzuconym. Powinieneś nawet swój koniec obrócić w tryumf. Czasami słońce samo chowa się za chmurą i nikt nie wie, czy już zaszło, czy nie, każdy zastanawia się nad tym, czy jeszcze będzie można je dostrzec. Unikaj zachodów słońca tak jak niepowodzeń. Nie czekaj, aż ludzie odwrócą się przeciwko Tobie: pogrzebią Cię żywym w żalu, a martwym dla sławy. Rozważny człowiek wie, kiedy wycofać się z gonitwy konia, i nie czeka, aż ten upadnie podczas wyścigu, ku uciesze gapiów. Niech piękno umiejętnie stłucze lustro, we właściwym czasie, a nie wtedy, gdy już nie będzie mogło znieść prawdy.

    Baltasar Gracian (1601-1658) "Sztuka doczesnej mądrości (1646)"

Strony