Lewiatan

  • Władza i zwycięstwo przynoszą zaszczyt, są bowiem zdobyte mocą.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Do równej sprawiedliwości należy również równe nakładanie podatków, a równość podatków zależy nie od równości majątku, lecz od równości długu, jaki ciąży na każdym człowieku względem państwa za to, że daje mu ono obronę. Nie wystarcza, iżby człowiek pracował dla podtrzymania swego życia; trzeba też (jeśli zajdzie konieczność), iżby walczył o zabezpieczenie owocu swej pracy. Trzeba, iżby ludzie czynili, jak czynili Żydzi po swoim powrocie z niewoli, gdy odbudowywali świątynię, budując jedną ręką, a trzymając miecz w drugiej; albo też muszą ludzie najmować innych, by się za nich bili. Obciążenia pieniężne więc, jakie władza suwerenna nakłada na ludzi, nie są niczym innym niż zapłatą, która się należy tym, co dzierżą w swym ręku miecz publiczny na obronę ludzi prywatnych, którzy wykonują swe różne prace i zawody. Wobec tego więc, że korzyść, jaką otrzymuje stąd każdy człowiek, jest zadowoleniem z życia, które jest równie drogie dla biednego, jak dla bogatego, przeto dług, jaki ma człowiek biedny wobec tych, co bronią jego życia, jest ten sam, jaki ma człowiek bogaty za obronę jego życia, wyjąwszy to, że bogaty, któremu służą biedni, może być dłużnikiem nie tylko ze względu na swoją własną osobę, lecz również ze względu na wiele innych ludzi. Ze względu na to równość obciążenia podatkami zależy raczej od równości spożycia niż od majątku ludzi, których spożycie jest takie samo. Jakaż bowiem jest racja, by ten, kto pracuje wiele i oszczędzając owoców swej pracy, spożywa niewiele, miał być obciążony więcej niż ten, kto, żyjąc w próżniactwie, zdobywa niewiele i wydaje wszystko, co zdobywa, skoro państwo nie chroni pierwszego bardziej niż drugiego? Gdy natomiast obciążenia podatkowe nakładane są na te rzeczy, jakie ludzie spożywają, to każdy człowiek płaci jednakowo za to, co zużywa; i państwo nie zostaje oszukane przez zbytek i rozrzutność ludzi prywatnychDo równej sprawiedliwości należy również równe nakładanie podatków, a równość podatków zależy nie od równości majątku, lecz od równości długu, jaki ciąży na każdym człowieku względem państwa za to, że daje mu ono obronę. Nie wystarcza, iżby człowiek pracował dla podtrzymania swego życia; trzeba też (jeśli zajdzie konieczność), iżby walczył o zabezpieczenie owocu swej pracy. Trzeba, iżby ludzie czynili, jak czynili Żydzi po swoim powrocie z niewoli, gdy odbudowywali świątynię, budując jedną ręką, a trzymając miecz w drugiej; albo też muszą ludzie najmować innych, by się za nich bili. Obciążenia pieniężne więc, jakie władza suwerenna nakłada na ludzi, nie są niczym innym niż zapłatą, która się należy tym, co dzierżą w swym ręku miecz publiczny na obronę ludzi prywatnych, którzy wykonują swe różne prace i zawody. Wobec tego więc, że korzyść, jaką otrzymuje stąd każdy człowiek, jest zadowoleniem z życia, które jest równie drogie dla biednego, jak dla bogatego, przeto dług, jaki ma człowiek biedny wobec tych, co bronią jego życia, jest ten sam, jaki ma człowiek bogaty za obronę jego życia, wyjąwszy to, że bogaty, któremu służą biedni, może być dłużnikiem nie tylko ze względu na swoją własną osobę, lecz również ze względu na wiele innych ludzi. Ze względu na to równość obciążenia podatkami zależy raczej od równości spożycia niż od majątku ludzi, których spożycie jest takie samo. Jakaż bowiem jest racja, by ten, kto pracuje wiele i oszczędzając owoców swej pracy, spożywa niewiele, miał być obciążony więcej niż ten, kto, żyjąc w próżniactwie, zdobywa niewiele i wydaje wszystko, co zdobywa, skoro państwo nie chroni pierwszego bardziej niż drugiego? Gdy natomiast obciążenia podatkowe nakładane są na te rzeczy, jakie ludzie spożywają, to każdy człowiek płaci jednakowo za to, co zużywa; i państwo nie zostaje oszukane przez zbytek i rozrzutność ludzi prywatnych

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Chciwość na wielkie bogactwa i ambicja dążąca do wielkich zaszczytów to rzeczy, które przynoszą zaszczyt jako znaki mocy ich osiągnięcia. Chciwość małych zysków i drobna ambicja przynoszą dyshonor

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Na pierwszym miejscu stawiam jako ogólną skłonność wszystkich ludzi stałe i nieznające spoczynku pragnienie coraz to większej mocy, które ustaje ze śmiercią. A przyczyną tego jest nie zawsze to, iż człowiek spodziewa się bardziej intensywnego zadowolenia niż to, jakie już osiągnął, czy też, że nie może się zadowolić mocą umiarkowaną. Przyczyną jest, że nie może on zapewnić sobie mocy i środków do tego, by żyć dobrze, tak jak w danej chwili, nie zdobywając sobie jeszcze więcej mocy.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Stałe powodzenie w osiąganiu tych rzeczy, jakich człowiek pragnie w różnych chwilach, to znaczy stałe prosperowanie, jest tym, co ludzie nazywają SZCZĘŚCIEM-mam na myśli szczęście doczesne. Nie ma bowiem takiej rzeczy jak stały i niezakłócony spokój umysłu, póki żyjemy tutaj; życie wszak samo nie jest niczym innym niż ruchem i nie może w nim nie być pożądania czy też obawy, podobnie jak nie może w nim nie być wrażeń zmysłowych.
     

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wszelkie działania i powiedzenia, które wypływają lub zdają się wypływać z dużego doświadczenia, dużej wiedzy, rozwagi lub dowcipu, przynoszą zaszczyt. Wszystkie te rzeczy bowiem są mocą. Działania lub słowa, które wypływają z  błędu, niewiedzy czy szaleństwa, przynoszą dyshonor.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Szczęśliwość jest stałym przechodzeniem pożądania od jednego przedmiotu do innego; i osiągnięcie pierwszego jest tylko drogą do późniejszego. Przyczyną tego jest, że przedmiotem ludzkiego pożądania nie jest to, by doznawać zadowolenia raz tylko i na jedną chwilę; jest nim to, by zapewnić sobie na zawsze zaspokojenie przyszłych pożądań. Dlatego też działania rozmyślne i skłonności wszystkich ludzi zmierzają nie tylko do tego, by osiągnąć, lecz również do tego, by zabezpieczyć sobie zadowolenie życiowe.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Sława roztropności w prowadzeniu spraw czasu pokoju czy wojny jest mocą, albowiem ludziom roztropnym powierzamy kierowanie nami samymi bardziej chętnie niż innym.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Uprzejmość ludzi, którzy już posiadają moc, jest wzmocnieniem mocy, ponieważ zjednuje sympatię ludzką.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Być znakomitym obywatelem to znaczy być znanym z racji swego bogactwa, stanowiska, wielkiej aktywności czy też jakiegoś innego, wydatnego dobra, jest rzeczą przynoszącą zaszczyt, jako że jest to znak mocy, dzięki której człowiek jest znakomity. Przeciwnie, gdy człowiek jest nieznany, to przynosi dyshonor

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Jeżeli główny dowódca armii nie jest popularny, to jego armia ani go nie lubi, ani się nie boi, jak powinna; i wobec tego taki wódz nie może z dobrym wynikiem wykonywać swego zadania. Musi więc być pracowity, dzielny, uprzejmy, szczodry i szczęśliwy w swych poczynaniach, iżby mógł zdobyć sobie opinię, iż jest zdatny i że lubi swoich żołnierzy.”

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Instrumentalne są te moce, które, zdobyte dzięki tym mocom przyrodzonym albo dzięki sprzyjającemu losowi, są środkami i instrumentami do zdobycia większej ilości takich mocy, jak bogactwa, dobra sława, przyjaciele i niewidoczne sprawstwo Boga, które ludzie nazywają szczęściem. Albowiem natura mocy jest pod tym względem podobna do sławy i wzrasta w miarę, jak się rozszerza; albo podobna do ruchu ciał ciężkich, które tym większą rozwijają szybkość, im dalej się poruszają.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wojna każdego człowieka z każdym innym ten ma jeszcze skutek, że nic tutaj nie może być niesprawiedliwe. Pojęcia tego, co słuszne i niesłuszne, sprawiedliwości i niesprawiedliwości, nie mają tu miejsca.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Ponieważ zadaniem doradcy, gdy poddane jest w rozważaniu jakieś działanie, jest wskazać jego konsekwencje w ten sposób, iżby ten, komu się radzi, mógł być poinformowany zgodnie z prawdą
     i oczywistością, przeto doradca winien przedstawić swoją radę w takim zwrocie mowy, iżby prawda ukazywała się jak najbardziej oczywiście; to znaczy z tak mocnym uzasadnieniem dowodowym, w zwrotach tak pełnych znaczenia i tak ścisłych, a zarazem tak krótkich, jak na to pozwala oczywistość sprawy.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Jedynym świadectwem, jakie ludzie mogą dać o swoim boskim powołaniu, jest wykonywanie cudów albo prawdziwe proroctwo (które jest również cudem), albo wreszcie niezwykła szczęśliwośćJedynym świadectwem, jakie ludzie mogą dać o swoim boskim powołaniu, jest wykonywanie cudów albo prawdziwe proroctwo (które jest również cudem), albo wreszcie niezwykła szczęśliwość

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wymowa jest mocą, albowiem jest widomą roztropnością

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Pierwszym warunkiem na dobrego doradcę jest, iżby jego cele i interesy nie były niezgodne z celami i interesami tego, komu on daje radę.”

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wojna polega nie tylko na walce czy też na rzeczywistym zmaganiu; czasem wojny jest odcinek czasu, w którym dostatecznie jest wyraźne zdecydowanie na walkę. A wobec tego pojęcie czasu należy włączyć do natury wojny, tak jak włącza się je do natury pogody. Istota złej pogody nie polega bowiem na jednej nawałnicy czy też na dwóch, lecz na tym, że się na nią zanosi w ciągu wielu kolejnych dni. Podobnie natura wojny polega nie na rzeczywistym zmaganiu, lecz na widocznej do tego gotowości w ciągu całego tego czasu, w którym nie ma pewności, że jest przeciwnie.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Decydowanie się we właściwym czasie, czyli rozstrzyganie, co należy zrobić, przynosi zaszczyt, jako że to jest pogarda dla małych trudności i niebezpieczeństw. Niezdecydowanie zaś przynosi dyshonor jako znak tego, że zbyt wielką wagę przykłada się do drobnych trudności i drobnych korzyści. Gdy bowiem człowiek ważył rzeczy tak długo, jak czas pozwala, i nie podejmuje decyzji, to różnica wartości różnych rzeczy jest bardzo niewielka; i wobec tego, jeżeli człowiek nie podejmuje decyzji, to przypisuje nadmierną wartość rzeczom drobnym, co jest małodusznością.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"
  • Wobec tego, że zdolność dawania rad wypływa z doświadczenia i długiego badania rzeczy, i wobec tego, że nie można przyjąć, iżby jakiś człowiek miał doświadczenie we wszelkich tych rzeczach, które znać trzeba koniecznie, by administrować wielkim państwem, przeto nie można przyjąć, iżby ktokolwiek był dobrym doradcą poza takimi sprawami, z jakimi nie tylko wiele miał do czynienia, lecz również o których wiele myślał i które rozważał.

    Thomas Hobbes "Lewiatan"

Strony